25 jaar geleden maakte Alfonso Cuaron een film die met terugwerkende kracht toch wel uniek is te noemen. Het is het verhaal van twee knappe jongens uit Mexico-Stad, Tenoch (Diego Luna) en Julio (Gael García Bernal). Jong, onnozel en vol energie gaan ze op roadtrip naar een afgelegen strand met een mooie maar getroebleerde vrouw die een jaar of tien ouder is: Luisa (Maribel Verdú).
Dat dit een energieke en seksueel geladen film wordt, is al in de openingsscenes duidelijk. De camera gluurt de slaapkamer binnen van Tenoch, die met zijn vriendin Ana aan het vrijen is. Naakt, hartstochtelijk en beukend. Geen voorspel, alle energie gaat in het neuken. De regisseur zelf warmt zijn publiek dus ook niet op. Dit keert terug in de volgende scene waarin Julio door zijn vriendin wordt geroepen om te zoeken naar haar paspoort, een smoes voor een hele snelle vrijpartij. De twee vriendinnen vertrekken op zomervakantie naar Italië, waardoor de jongens geen uitlaatklep meer hebben voor hun gierende hormonen, behalve zich fanatiek aftrekken op de duikplanken van het zwembad van een groot resort voor de rijken. Alleen die scene al biedt de mix die de film zo kenmerkt: hilarisch en openhartig maar door de locatie ook een commentaar op de klasseverschillen in Mexico. Het nieuwe object van de fantasieën van de jongens is Luisa, de vrouw die ze hebben ontmoet op een chique societybruiloft. Haar huwelijk zit in een impasse en ze gaat, geheel tegen de verwachting in van de jongens, in op hun aanbod om mee op roadtrip te gaan naar een mythisch strand.
Y Tu Mama Tambien lijkt op het eerste oog alleen maar over seks te gaan. Zie de eerste scenes met de vriendinnen en het zwembad en de openhartige gesprekken die ze voeren met Luisa. Maar de film gaat net zozeer over de dood. Cuarón laat voortdurend zien hoe de begrippen seks en dood met elkaar zijn verweven. Hij werkt met een voice-over waarbij hij de soundtrack af en toe volledig weglaat om de verstelstem te laten wijzen op grimmige aandachtspunten langs de weg. Het lijk van een bouwvakker die is aangereden, een gedenkteken langs de weg voor een gruwelijk ongeluk, arbeiders die hardhandig gecontroleerd worden door de politie. Gebeurtenissen die de jongens ter kennisgeving aannemen, oblivious als ze zijn op jonge leeftijd. De voice-over hebben Cuarón en zijn broer Carlos (scenarist) geleend van Godards Masculin Feminin begrijp ik. Het zorgt voor een flinke dosis ernst, omdat de stem sociaal en politiek commentaar geeft op de levens van de jongens en Luisa maar ook over Mexico. Het contrasteert flink met de humor en de hormonen. Als Luisa vertelt over haar eerste seksuele ervaring, krijgt ook dat de lading van de dood: hij kwam op 17-jarige leeftijd om bij een motorongeluk. De leeftijd van Tenoch en Julio. Later probeert de melancholische Luisa een klein meisje te leren in zee te drijven ‘als een echt lijk’. Intussen geeft ze de jongens levenslessen die ze nooit meer zullen vergeten. Namelijk dat mannen en vrouwen leren seks te delen als een gezamenlijke schat en dat vrouwen geen doelwitten zijn maar een wederhelft. Dit is nieuw voor de jongens, die geobsedeerd zijn door orgasmes (uiteraard die van henzelf).
Luna (Rogue One, Andor) and Bernal (Station Eleven, La Mala Educacion) zijn geweldig in hun rollen, vooral omdat ze los mogen gaan en lijken te doen waar ze zin in hebben. Vaste cameraman Emmanuel Lubezki, met wie Cuaron toen al lang bevriend was, werkt veel met steadicam waarmee prachtige overgangen maar ook personages gevangen worden. Personages die ze aantreffen ergens in het gigantische platteland van Mexico. Een oud dametje doet een vrolijk dansje in de keuken van haar café, een serene dorpsfeestkoningin glimlacht naar voorbijgangers terwijl haar buren om giften vragen, een visser en zijn gezin hebben niets anders nodig dan een boot en een strand om gelukkig te zijn. Maribel Verdú is in haar rol sexy maar ook ontroerend, ze biedt volwassenheid aan de jongens die in haar nabijheid niet verder komen dan proberen indruk op haar te maken. Het is onvermijdelijk dat Luisa uiteindelijk beiden verleidt, maar die vrijpartij loopt toch wat anders dan wat de jongens verwacht hadden. In een laatste scene tussen Tenoch en Julio, terug in Mexico-stad en klaar voor hun volwassen leven, komt de hele voorgeschiedenis met Luisa ineens in een andere daglicht te staan. Een prachtige twist die de film nog een extra verdiepende laag biedt.
Y Tu Mama Tambien biedt een geweldige mix van coming-of-agedrama en sociaal commentaar, een openhartige en uiterst energieke film die op meerdere niveaus werkt.